Kısaca 101
Taşlar, gösterge ve okey
Oyunda 106 taş vardır: dört renkte (kırmızı, sarı, mavi, siyah) 1’den 13’e kadar ikişer taş ve iki sahte okey.
Dağıtımdan sonra ortaya bir gösterge taşı açılır. Göstergenin aynı renkteki bir üstü okeydir (gösterge 13 ise okey 1’dir). Okey, joker gibi her taşın yerine geçer. Sahte okey ise okeyin yerine, yani okeyin rengi ve sayısıyla oynar.
Dağıtım ve sıra
Her oyuncuya 21 taş dağıtılır; ilk oynayan oyuncu 22 taşla başlar ve hiç çekmeden bir taş atar. Sonra sıra sırayla döner. Sıra sana geldiğinde:
- Ortadaki desteden ya da solundaki oyuncunun az önce attığı taşı al,
- istersen elini aç veya masadaki perlere taş işle,
- sağındaki oyuncuya bir taş at.
Gelokey’de her hamlenin bir süresi vardır (masaya göre 10–120 saniye; varsayılan 30 saniye).
Perler: seri ve grup
Elini açmak için taşlarını iki tür perde toplarsın:
Seri
Aynı renkten, sıralı en az 3 taş. 1 her zaman 1 puandır; 12-13-1 geçerlidir ama 13-1-2 geçerli değildir.
Grup
Aynı sayıdan, hepsi farklı renkte 3 ya da 4 taş. Aynı renkten iki taş bir grupta yer alamaz.
Gelokey’de: GRUP DİZ (777) taşlarını gruplara, SERİ DİZ (789) serilere göre tek dokunuşla sıralar. Istakada yan yana duran geçerli perlerin altı yeşille çizilir.
El açmak: 101 puan ya da 5 çift
İki yoldan biriyle elini açarsın:
- 101 ile açmak: aynı anda yere koyduğun seri ve grupların toplam değeri en az 101 olmalı. Taşların değeri üzerindeki sayıdır; okey, yerine geçtiği taşın değerini alır.
- Çift açmak: en az 5 çift (aynı renk ve sayıdaki iki taş) yere koyarsın. Çiftle açan oyuncu sonrasında yalnızca çift açabilir.
Gelokey’de: “Öner” elindeki en yüksek puanlı dizilişi bulur; “Aç (puan)” butonu açabileceğin toplamı sürekli gösterir.
İşlemek
Elini açtıktan sonra masadaki herhangi bir pere — kendi perlerine ya da başkalarınınkine — uyan taşlarını ekleyebilirsin. Örneğin masada mavi 9-10-11-12 varsa mavi 8’i ya da mavi 13’ü işleyebilirsin. İşlemek elindeki taşları azaltır ve eli bitirmeni hızlandırır.
Yandan taş almak
Solundaki oyuncunun attığı taşı alabilirsin; ancak yandan aldığın taşı aynı tur yere açmak ya da işlemek zorundasın. Kullanamazsan taşı geri bırakıp ortadan çekebilirsin.
Cezalar
- Okey atmak: +101 (eli son taş olarak okeyi atarak bitirmek hariç).
- Masadaki bir pere işlenebilecek taşı atmak: +101.
Gelokey’de: Bu iki hatadan birini yapmak üzereyken uygulama seni uyarır ve onayını ister; dalgınlıkla ceza yemezsin.
El sonu puanlama
Son taşını atan oyuncu eli bitirir. Puanlar ceza puanıdır: bitiren eksi puan alır, diğerlerine elinde kalan taşların toplamı yazılır. Elde kalan okey 101 sayılır.
| Nasıl bitti? | Bitiren | Açan | Çift açan | Açamayan |
|---|---|---|---|---|
| Normal | −101 | Kalanların toplamı | 2 × kalan | 202 |
| Okey atarak | −202 | 2 × kalan | 4 × kalan | 404 |
| Çiftten | −202 | 2 × kalan | 4 × kalan | 404 |
| Elden (tek seferde) | −202 | 404 | 404 | 404 |
Elden bitmek: hiç açmadan bütün taşlarını tek seferde yere açıp son taşını atmaktır; 101 şartı aranmaz. Ortada taş kalmazsa el berabere biter ve yalnızca elinde okey kalanlara 101 yazılır.
Maçın sonu
Masa kurulurken el sayısı seçilir (Gelokey’de 1 ile 11 arası). Son el bittiğinde her oyuncunun ceza puanları toplanır; en düşük toplama sahip oyuncu maçı kazanır. Maç bitince aynı masada rövanş isteyebilirsin.
